De wedstrijd
Donar Groningen - Zorg en Zekerheid Leiden (5e wedstrijd halve finale play-offs)
77-79
Datum: zondag 31 mei 2026 · 17:00
Team: Eredivisie
Locatie: Martiniplaza, Groningen
ZZ Leiden bereikt finale na zenuwslopend duel
Zorg en Zekerheid Leiden heeft zich zondag geplaatst voor de finale van de Nederlandse play-offs. In de slotseconden was er een videoreview nodig om te bepalen of er op de schot van Javian McCollum goaltending was gepleegd. Dat was het geval, waarna Donar nog 1.1 seconden over had om een winnende driepunter door de ring te laten glijden. Dat lukte niet, waardoor de winst met 77-79 naar de Leidse ploeg ging. ZZ Leiden opent woensdag in eigen huis de finale tegen Landstede Hammers.
Om de finale van de Nederlandse play-offs te bereiken – iets waar ZZ Leiden sinds 2021 een abonnement op heeft -, moest er in ieder geval één keer in Groningen gewonnen worden. Donar had zich immers het thuisvoordeel toegeëigend. Twee keer lukte dat in deze serie niet, dus alles kwam aan op de allerlaatste, alles beslissende vijfde duel.
Brandon Bergsma kende een sterke start met vijf punten in de eerste drie minuten. Dat kon niet voorkomen dat Donar uitliep naar een 11-7 voorspong, wat zo bleek later het grootste verschil in het voordeel van de Groningers was. Met driepunters van Javian McCollum, Tyreek Scott-Grayson en Roeland Schaftenaar sloeg ZZ Leiden het eerste gaatje naar 13-18. Toch stond het na 10 minuten weer gelijk: 20-20.
In het tweede kwart leek ZZ Leiden op weg naar een probleemloze zege. Een halve minuut voor rust genoot de Leidse ploeg een 33-44 voorsprong. Twee driepunters van Austin Luke (de laatste van eigen helft) zorgden binnen enkele seconden dat het halverwege de wedstrijd slechts 39-44 in Leids voordeel was. Daarmee deelde Donar toch een tikkie uit.
Austin Luke was inmiddels opgewarmd en ging in het derde kwart door. Van de eerste 14 punten na rust kwamen er 12 van de hand van de Amerikaanse spelmaker. Ondanks een prachtige alley-oop van Nate Roberts (op assist van Javian McCollum) stonden beide ploegen na vijf minuten weer naast elkaar: 51-51.
Net als eerder in het duel herstelde ZZ Leiden zich snel. Uitblinker Javian McCollum knalde een drietje binnen en Lucas Kruithof tekende voor een and-1 naar 51-57. Tyreek Scott-Grayson en Javian McCollum zorgden zelfs voor een gaatje van zeven punten: 55-62. Door een tweede driepunter van Roeland Schaftenaar, die aan zijn vierde jeugd is begonnen, bleef de marge van zeven nog even staan. Het derde kwart werd afgesloten met een 60-65 voorsprong.
Nadat er drie minuten in het laatste kwart waren gespeeld, was Leiden in last. Door scores van Austin Luke en Malik Miller was Donar weer op voorsprong gekomen: 69-66. Halverwege het kwart zette Javian McCollum met een driepunter beide ploegen weer naast elkaar: 71-71. Even leek het mis te gaan toen Doug Spradley op een technische fout werd getrakteerd. Austin Luke benutte dat buitenkansje, maar Damian Forrest en Malik Miller lieten net als eerder Sam Huurman dure vrije worpen liggen. Javian McCollum kwam bij 75-73 opnieuw door met een driepunter (zijn vijfde) om ZZ Leiden weer aan de leiding te brengen. Beide coaches grepen naar de time-out, maar het Leidse spel werd te statisch. Tot twee keer toe leverde dat balverlies op vanwege een overtreding van de 24-secondenklok.
De Leidse voorsprong van 75-76 bleef bijna twee minuten in tact. Met nog 27 seconden mocht Javian McCollum naar de lijn. Ook hij let een vrije worp liggen, maar bracht ZZ Leiden wel op een 75-77 voorsprong. Op acht seconden voor het eindsignaal knalde Damian Forrest beide vrije worpen wel raak voor 77-77. Iedereen voelde dat Javian McCollum na de time-out de bal moest krijgen om de beslissende actie te maken. Dat deed de kleine Amerikaan ook. Zijn bal viel niet door de ring, maar Damian Forrest werd betrapt op goaltending. Daar werd nog even goed naar gekeken, maar die overtreding was wel juist. Zo kwam ZZ Leiden op 1,1 seconden van het einde op een 77-79 voorsprong. Austin Luke moest het vervolgens doen voor Donar, maar hij kon de Leidse verdedigers niet van zich afschudden, waardoor ZZ Leiden in de Hel van het Noorden kon gaan juichen. Voor de tiende keer (zesde achtereenvolgende keer) in 20 seizoenen kan ZZ Leiden de strijd in de finale, dit keer met Landstede Hammers, aangaan.
Javian McCollum was in deze vijfde wedstrijd goed voor 30 punten. Tyreek Scott-Grayson tekende voor 14 punten. Roeland Schaftenaar kwam met 10 punten ook nog in de dubbele cijfers.
